Tympanon z Vézelay

Dzisiaj opowiem Wam o dekoracji rzeźbiarskiej typanonu z Vézelay. Ale najpierw kilka słów wstępu. Funkcjonowanie rzeźby romańskiej było ściśle związane z architekturą. Zdobiła portale, ościeża, archiwolty, belki nadproży a czasem rozlewała się na całą fasadę. Wewnątrz budowli skupiała się na kolumnach, gromadziła na kapitelach, a w wyjątkowych przypadkach – wypełniała trzony filarów. Jednak o jej…

Kontynuuj czytanie

Bestiariusze a poznawanie świata w średniowieczu

We wcześniejszych wpisach, tu i tu, opowiedziałam, jak encyklopedie średniowieczne i literatura podróżnicza wykorzystały do opisu świata wyobrażenia o monstrualnych rasach ludzi i zwierząt. Od około XII wieku wyobrażenia o mirabiliach przenikały również do sztuki związanej bezpośrednio z tematami religijnymi. W tym wpisie przyjrzę się kolejnemu gatunkowi literackiemu, bestiariuszowi, w ramach którego połączyło się podejście…

Kontynuuj czytanie

Mirabilia

Skupiłam się ostatnio na opisywaniu wyobrażeń o potwornych rasach ludzkich, po to by zrozumieć mechanizm powstawania wizerunku innego w kulturze europejskiej. W poprzednich wpisach podsumowałam, jak starożytni Grecy i Rzymianie postrzegali mieszkańców odległych krain oraz jak wpłynęło to na wiedzę wypracowywaną w średniowieczu. Dzisiejszym bohaterem opowieści będzie fascynujący gatunek literacki – MIRABILIA. Były to księgi…

Kontynuuj czytanie

Monstrualne rasy & chrześcijaństwo

Po przeglądzie antycznych tekstów opisujących mieszkańców niedostępnych krain, pora na autorów średniowiecznych. Wypracowana w starożytności wiedza o świecie różnymi ścieżkami przenikała do wyobraźni chrześcijańskich pisarzy. Z jednej strony odrzucali oni wszystko, co było związane z pogańskimi praktykami, jednak pozostali wierni przeświadczeniu, że daleko za horyzontem mieszkają monstrualne rasy ludzkie. Kształt świata pozostał bez zmian, składał…

Kontynuuj czytanie

Równonoc

Dzisiaj wiosenna równonoc. Odtąd dzień będzie dłuższy od nocy. Ten moment był czczony przez wiele kultur, w Babilonie wyznaczał początek nowego roku. Dwunastodniowe święto rozpoczynała procesja, która wyruszała do świątyni głównego bóstwa Babilonu – Marduka przez północną bramę miasta, poświęconą bogini miłości i wojny – Isztar. Brama była zdobiona ceramicznymi przedstawieniami zwierząt poświęconych ważnym bóstwom….

Kontynuuj czytanie

Poznajcie Dodo

Obrazy potrafią przechowywać pamięć po dawno utraconych osobach lub przedmiotach. Niekiedy wręcz je ożywiają. Doświadczam tego uczucia za każdym razem, gdy przyglądam się zwierzętom zgromadzonym przez Roelanta Saverego. Szukam wzrokiem zwłaszcza jednego, ukrytego w cieniu za wielkim bykiem na pierwszym planie i toczącemu wieczny spór z rozentuzjazmowaną czaplą. Biblijny temat opowieści o Potopie i arce…

Kontynuuj czytanie

Metamorfozy

Maria Sybilla Merian (1647-1717) to wyjątkowa artystka. Całe jej życie to podążanie za własnymi przekonaniami tak na gruncie wyborów osobistych, jak i artystycznych. Pasjonowała ją entomologia, czyli badanie owadów. Dawała temu wyraz w pięknych i precyzyjnych akwarelach, które później stawały się ilustracjami w leksykonach. Jej fascynacja światem insektów zaczęła się od obserwacji jedwabników, hodowanych w…

Kontynuuj czytanie

Hansken

Oto pierwsi rodzice w raju. Tacy jakimi ich Bóg stworzył – korpulentni, potargani, z grymasem emocji na twarzy. I całkowicie nieświadomi własnej nagości. Zastygli w debacie nad zasadnością spożycia owocu poznania. Za chwilę cały ich świat legnie w gruzach, ciało przestanie być sprzymierzeńcem, zaczną się go wstydzić, dostrzegać jego ułomność, zmagać się z nim. W…

Kontynuuj czytanie